Discover

Τι κάνουμε όταν τα παιδιά μιλούν άσχημα; Η παιδοψυχολόγος Ι. Κατσαΐτη συμβουλεύει

Τι κάνουμε όταν τα παιδιά μιλούν άσχημα; Πως οι γονείς μπορούν να σταματήσουν αυτή την κακή συνήθεια; Η ψυχολόγος Ιουλία Κατσαΐτη μας βοηθά να κατανοήσουμε για ποιους λόγους τα παιδιά βρίζουν

Το γλυκό, αγγελικό τρίχρονο παιδί σας μιλάει «γαλλικά»; Σίγουρα δεν ξέρει πώς να αντιδράσει κανείς όταν ακούει ένα παιδί προσχολικής ηλικίας να βωμολοχεί όταν παραδείγματος χάριν, δεν του εκπλήρωσαν οι γονείς κάποιο χατίρι.

Ας μην ξεχνάμε στο σημείο αυτό, ότι κάτι από όλα αυτά που λέει το έχει ακούσει πιθανόν από πολύ κοντινά πρόσωπα της οικογένειας ή ακόμα και από το σχολείο του. Όσο και αν έρευνες αναφέρουν πως η βωμολοχία μειώνει το άγχος, βοηθά στη διαχείριση του πόνου και δημιουργεί δεσμούς, το να ακούμε ένα παιδί να μιλάει άσχημα προκαλεί κάποια αντίδραση. Το γέλιο, ωστόσο, δεν αποτελεί σωστό τρόπο αντίδρασης.

Η παιδοψυχολόγος, Ιουλία Κατσαΐτη, δίνει χρήσιμες συμβουλές στο JuniorNews για το πως οι γονείς μπορούν να κατανοήσουν και ύστερα να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.

Παιδοψυχολόγος
Παιδοψυχολόγος, Ιουλία Κατσαΐτη

Η ειδικός μας λέει σχετικά ότι «Τα παιδιά αναπτύσσονται με πολύπλοκους και γρήγορους ρυθμούς. Στα πλαίσια αυτής της ανάπτυξης εμφανίζουν πολλές φορές συμπεριφορές που προβληματίζουν και θυμώνουν τους γονείς. Η εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς μέρος της οποίας είναι και λεκτική επιθετικότητα, γνωστή και ως βωμολοχία, είναι ένα φαινόμενο που απαντάται συχνά στα παιδιά, τουλάχιστον παροδικά».

Τα παιδιά είναι μιμητές 

«Πολλοί λόγοι υπάρχουν πίσω από τη βωμολοχία. Το πρώτο και κυριότερο σημείο που αξίζει να αναφερθεί είναι πως τα παιδιά αποτελούν εκ φύσεως μιμητικά όντα. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως μιμούνται όχι μόνο τις συμπεριφορές του περιβάλλοντός τους, για παράδειγμα της οικογένειας, των δασκάλων, των συνομηλίκων, των προσώπων στην τηλεόραση, κτλ, αλλά και τις εκφράσεις που χαρακτηρίζουν την ανθρώπινη επικοινωνία. Έτσι ένα μεγάλο μέρος των βωμολοχιών που εκφέρουν αποτελεί αποτέλεσμα της μιμητικής διαδικασίας, σε ένα ηλικιακό εύρος όπου ακόμα δεν έχουν τα ηθικά και γνωστικά φίλτρα να διαχωρίσουν το κοινωνικά αποδεκτό από το μη αποδεκτό, το επιτρεπτό από το μη επιτρεπτό».

Θέλουν να γίνουν το επίκεντρο

«Επίσης, μέρος της ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης των παιδιών είναι η αμφισβήτηση των ορίων και των κανόνων των ενηλίκων. Έτσι για παράδειγμα ένα παιδί μπορεί να βωμολοχεί προσπαθώντας να ελέγξει την υπομονή και την ανοχή των γονέων του και να εξακριβώσει αν όσα του απαγορεύουν λεκτικά τα τηρούν και στην πράξη. Ειδικότερα όσον αφορά σε λέξεις και συμπεριφορές που φέρουν συναισθηματική ένταση τότε μπορεί να αμφισβητήσουν ακόμα περισσότερο την οριοθέτηση των γονέων τους, πολλές φορές και ως μία προσπάθεια να διεκδικήσουν μια αίσθηση ελέγχου πάνω στο περιβάλλον αλλά και να γίνουν το επίκεντρο της προσοχής και της ενήλικης ενασχόλησης.

Ακόμα, μέσα από τέτοιου τύπου συμπεριφορές μπορεί ένα παιδί να προσπαθεί να εκδηλώσει και να εκφράσει μια ψυχική σύγκρουση που το δυσκολεύει και που δεν δύναται να εξηγήσει με τον τρόπο που το κάνουν λεκτικά οι ενήλικες. Ακόμα και μια ευχάριστη αλλαγή μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, όπως για παράδειγμα ο ερχομός ενός νέου μέλους, μπορεί να δυσκολέψει συναισθηματικά ένα παιδί και να το οδηγήσει να εκτονώσει και να εκδηλώσει τα συναισθήματά του με τέτοιου τύπου συμπεριφορές».

Αγοράκι βιβλία

Μην αντιδράσετε με γέλιο

«Ως εκ τούτου, είναι εύλογο οι γονείς να προβληματίζονται για τον τρόπο που πρέπει να διαχειριστούν μια σχετική συμπεριφορά του παιδιού τους. Αυτό που αρχικά χρειάζεται να θυμάται ένας γονέας είναι πως δεν πρέπει να ενισχύσει αυτή τη συμπεριφορά κυρίως αντιδρώντας με γέλιο. Τις περισσότερες φορές όταν οι γονείς αγνοούν τέτοιου τύπου συμπεριφορές τα παιδιά δεν εισπράττουν κάποια επιβεβαίωση και δεν τις επαναλαμβάνουν.

Αυτό που επίσης έχει νόημα είναι, λαμβάνοντας πάντα υπόψη την ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού, ο γονέας να εξηγήσει στο παιδί πως μια αρνητική έκφραση, μια βωμολοχία, μπορεί να πληγώσει και να στενοχωρήσει έναν άνθρωπο ειδικά αν αυτό που λέει είναι μια υβριστική έκφραση προς ένα πρόσωπο».

Μιλήστε για τα συναισθήματά τους

«Για τους γονείς μπορεί η κατάσταση αυτή να αποτελέσει μια καλή αφορμή να μιλήσουν στο παιδί τους για τα συναισθήματα και τη σημασία τους και να του εξηγήσουν πως έχουν κάθε δικαίωμα να νιώθουν συναισθήματα όπως ο θυμός, αλλά πως θα πρέπει να τα εκφράζουν με τρόπο που να μην  πληγώνει τους άλλους ανθρώπους. Η ενσυναίσθηση και η συναισθηματική αυτορρύθμιση άλλωστε είναι ικανότητες που αρχίζουν να αναπτύσσονται σταδιακά στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού.

Τέλος, αξίζει οι γονείς να αναρωτηθούν μήπως υπάρχει κάτι στη σχέση τους με το παιδί ή μέσα στο οικογενειακό σύστημα που ενδεχομένως το οδηγεί στο να εκφράζει τη συναισθηματική του ένταση με τρόπο που να αμφισβητεί τους άτυπους κανόνες μέσα στην οικογένεια. Ακόμα και οι γονικές πρακτικές θα μπορούσαν να επηρεάσουν μια τέτοια συμπεριφορά, για παράδειγμα αν οι γονείς είναι υπερβολικά αυστηροί ή αντίθετα αν δεν θέτουν καθόλου όρια».

Διαβάστε επίσης:

Τι πραγματικά κάνουν οι έφηβοι στο lockdown

Πως να θέσετε υγιή όρια στα videogames

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ

Πέντε εύκολα και υγιεινά smoothies για παιδιά (vid)

Εύκολα και υγιεινά smoothies για παιδιά - Πέντε απλές και γρήγορες συνταγές που μπορείτε να δοκιμάσετε O καλύτερος τρόπος για να εντάξετε μερικά φρούτα και...

Βλαντ, το χειρότερο βαμπίρ του κόσμου, εκδ. Τζιαμπίρης

Το βιβλίο "Βλαντ, το χειρότερο βαμπίρ του κόσμου", που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τζιαμπίρης - Πυραμίδα είναι ένα διασκεδαστικό βιβλίο μιας υποσχόμενης σειράς.  Αν στα...

Παιδί στην παραλία – Τι να προσέξετε

Οι εξορμήσεις στην παραλία με το μωράκι σας ειδικά όταν είστε νέοι γονείς αποτελούν μία όμορφη εμπειρία αλλά παράλληλα χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Σύμφωνα με...

Μωρό και ύπνος στην αγκαλιά. Κακή συνήθεια ή όχι;

Μετά από ώρες κλάματος, μετά το φαγητό ή έπειτα από μια αναστάτωση  είναι μεγάλη ανακούφιση για το μωρό ο ύπνος στην αγκαλιά σας, παρόλο...

«Όχι άλλα μωρά», εκδόσεις Βιβλιοσκόπιο

Το βιβλίο «Όχι άλλα μωρά» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βιβλιοσκόπιο είναι κατάλληλο αν θέλετε να προετοιμάσετε το μεγαλύτερο παιδί σας για τον ερχομό...